قرآن اگر قرار باشد از میان صفحات کتابها به متن زندگی نسلهای آینده راه پیدا کند، پیش از هر چیز به نسلی نیاز دارد که با آیات آن مأنوس باشد و کلام وحی را در حافظه، رفتار و سبک زندگی خود جاری کند. تربیت حافظان قرآن از همین نقطه آغاز میشود؛ از سالهای کودکی و نوجوانی که ذهن و دل آمادگی بیشتری برای انس با آیات الهی دارد. در این میان، مدرسه میتواند یکی از مهمترین بسترهای شکلگیری این انس باشد؛ بستری که اگر آموزش تخصصی قرآن را با نظام تربیتی و آموزشی همراه کند، میتواند حافظانی آگاه و اثرگذار به جامعه تحویل دهد. در همین مسیر، مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی با ورود تخصصی به عرصه آموزش رسمی، گام تازهای برای توسعه تربیت قرآنی برداشته است؛ گامی که با راهاندازی مدرسه پسرانه حفظ قرآن کریم و نظارت تخصصی این مرکز، شکل عملی به خود میگیرد.
یک مدرسه با پشتوانه قرآنی آستان قدس رضوی
راهاندازی مدرسه پسرانه حفظ قرآن کریم، حاصل تفاهمنامه همکاری مشترک میان مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی و دبستان رهروان شهید برونسی است؛ تفاهمنامهای که به امضای حجتالاسلام والمسلمین سید مسعود میریان، رئیس مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی و حجتالاسلام والمسلمین سید محمدرضا یحییزاده، مدیر دبستان رهروان شهید برونسی رسیده است. اما اهمیت این همکاری را نمیتوان تنها در انعقاد یک سند مشترک خلاصه کرد. آنچه این طرح را متمایز میکند، ورود یک مرکز تخصصی قرآنی به فرایند آموزش مدرسهای و تعریف سازوکاری برای راهبری محتوایی، نظارت و ارزیابی فعالیتهای قرآنی مدرسه است؛ اقدامی که میتواند تجربهای تازه در پیوند میان آموزش رسمی و فعالیتهای تخصصی قرآنی ایجاد کند.
از حفظ قرآن تا تربیت قرآنی
پشت هر حافظ قرآن، ساعتها تمرین، تکرار و ممارست قرار دارد؛ اما حفظ آیات زمانی میتواند به یک سرمایه تربیتی تبدیل شود که در کنار آن، فهم، تدبر و انس با قرآن نیز مورد توجه قرار گیرد. به همین دلیل، کیفیت محتوای آموزشی و شیوه اجرای برنامههای قرآنی اهمیت ویژهای پیدا میکند. در الگوی پیشبینیشده برای این مدرسه، مرکز امور قرآنی آستان قدس قرار است با ایفای نقش تخصصی در حوزه محتوا و ارزیابی، بر روند اجرای برنامههای قرآنی مدرسه نظارت داشته باشد. چنین رویکردی میتواند به ایجاد یک مسیر آموزشی منسجم کمک کند؛ مسیری که در آن، حفظ قرآن از یک فعالیت فوقبرنامهای فراتر رفته و به بخشی از فرایند تربیتی دانشآموز تبدیل می شود.
نظارت تخصصی؛ حلقه گمشده مدارس قرآنی
یکی از دغدغههای مهم در توسعه مدارس و مراکز قرآنی، حفظ کیفیت آموزشی در طول زمان است. ممکن است یک مجموعه با انگیزه و ظرفیت مناسب، فعالیت خود را آغاز کند، اما تداوم کیفیت آموزش، نیازمند برنامه مشخص، ارزیابی مستمر و بهرهگیری از کارشناسان تخصصی است. تفاهمنامه میان مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی و دبستان رهروان شهید برونسی از این منظر اهمیت پیدا میکند. پیشبینی راهبری محتوایی و نظارت و ارزیابی مرکز امور قرآنی، زمینهای فراهم میکند تا فعالیتهای قرآنی مدرسه در چارچوبی تخصصی دنبال شود و روند آموزش حافظان نیز از یک نظام ارزیابی مشخص برخوردار باشد. این مدل همکاری همچنین میتواند میان تجربه مدرسه در حوزه آموزش دانشآموزان و ظرفیت تخصصی مرکز امور قرآنی در زمینه آموزش قرآن پیوند ایجاد کند؛ پیوندی که نتیجه آن، بهرهگیری همزمان از توان آموزشی مدرسه و دانش تخصصی مجموعه قرآنی آستان قدس رضوی خواهد بود.
آستان قدس رضوی و توسعه جریان تربیت حافظان
مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی طی سالهای اخیر در مسیر گسترش فعالیتهای قرآنی، آموزش و ترویج فرهنگ انس با قرآن حرکت کرده است. راهاندازی مدرسه تخصصی حفظ قرآن کریم را میتوان در امتداد همین رویکرد و تلاشی برای توسعه فعالیتهای قرآنی در بستر آموزش رسمی دانست. مزیت چنین رویکردی آن است که فرایند تربیت حافظان میتواند از سنین پایین و در یک محیط آموزشی مستمر دنبال شود. مدرسه، برخلاف دورههای مقطعی آموزشی، امکان همراهی روزانه با دانشآموز را دارد و میتواند آموزش قرآن را با سایر ابعاد تربیتی و آموزشی او پیوند بزند. از سوی دیگر، حضور یک نهاد تخصصی مانند مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی در جایگاه ناظر و راهبر محتوایی، این ظرفیت را ایجاد میکند که تجربه بدستآمده از فعالیتهای قرآنی در سطح گستردهتر، به فضای مدرسه منتقل شود.
یک گام برای ساختن نسل آینده قرآنی
تربیت حافظ قرآن فرایندی است که به برنامهریزی، استمرار، صبر و مهمتر از همه، تربیت صحیح نیاز دارد. مدرسه پسرانه حفظ قرآن کریم نیز از همین منظر میتواند فراتر از یک واحد آموزشی جدید دیده شود؛ طرحی که در صورت اجرای موفق، ظرفیت تبدیل شدن به الگویی برای پیوند میان آموزش رسمی و فعالیتهای تخصصی قرآنی را خواهد داشت. آنچه با امضای یک تفاهمنامه آغاز شده، درنهایت قرار است به تربیت دانشآموزانی منجر شود که در کنار حفظ آیات الهی، با معارف قرآن و فرهنگ قرآنی نیز انس پیدا کنند. در این میان، نقش مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی در نظارت تخصصی و راهبری محتوایی، مهمترین وجه این همکاری است؛ چرا که کیفیت تربیت قرآنی، بیش از آنکه به تعداد برنامهها وابسته باشد، به عمق و استمرار آنها بستگی دارد. راهاندازی مدرسه پسرانه حفظ قرآن کریم را میتوان گامی در مسیر ساختن همین آینده دانست؛ آیندهای که در آن حفظ قرآن، آغاز مسیری برای فهم، عمل و اثرگذاری اجتماعی بر پایه کلام وحی باشد.
نظر شما